Türk Dünyasında Fintech Gündemi: Sınırlar Aşılıyor, Regülasyon Güçleniyor

Türk dünyasının finansal teknoloji ekosisteminde geçtiğimiz hafta açıklanan gelişmeler, bölgedeki rekabetin artık yalnızca yeni uygulamalar ve ödeme ürünleri üzerinden ilerlemediğini gösterdi.

Kazakistan merkezli finansal ekosistemler Türkiye’ye banka ve sermaye piyasası lisansları üzerinden girerken Özbekistan, hızla büyüyen taksitli ödeme sektörünü ayrı bir düzenleyici çerçeveye taşıyor. Kırgızistan sanal varlık piyasasında dikkat çekici işlem hacimlerine ulaşırken Azerbaycan, bir taraftan bankacılık sistemini Basel III standartlarına yaklaştırıyor, diğer taraftan yapay zekâ destekli işlem deneyimlerini yaygınlaştırıyor.

Haftanın gelişmeleri aynı zamanda 2027 yılının bölge açısından kritik bir eşik olacağını ortaya koyuyor. Kaspi.kz’nin Türkiye’deki finansal ürünlerini genişletmesi, Özbekistan’ın taksitli ödeme düzenlemesinin yürürlüğe girmesi ve Azerbaycan bankalarının yeni sermaye kurallarına tam uyum sağlaması 2027 itibarıyla başlayacak.

Kaspi.kz, Türkiye’deki finansal yapılanmasını Hepsi Bank üzerinden kuruyor

Kazakistan merkezli Kaspi.kz, Türkiye’de satın aldığı Rabobank A.Ş.’nin adını Hepsi Bank A.Ş. olarak değiştirdi. Yeni banka, Kaspi.kz’nin Hepsiburada çevresinde oluşturmayı planladığı finansal hizmetler ekosisteminin bankacılık altyapısını sağlayacak.

Kaspi.kz, Hepsiburada’ya entegre edilen bir alışveriş kredisi ürününü pilot olarak kullanıma sunduğunu ve ilk müşteri geri bildirimleri ile risk göstergelerinin ölçeklenebilir seviyede olduğunu açıkladı. Bankacılık lisansı; alışveriş kredilerinin yanı sıra ihtiyaç kredileri, satıcı finansmanı ve mevduat ürünlerinin geliştirilmesine de imkân verecek.

Kaspi.kz, Türkiye’deki bankacılık ve fintech yapılanmasının sermayelendirilmesi için yaklaşık 300 milyon dolarlık yatırım planlıyor. Bu sermayenin, kredi portföyünün oluşturulması ve Türkiye’deki finansal ürünlerin genişletilmesi için kullanılması bekleniyor.

Burada tarih konusunda önemli bir ayrım bulunuyor. Kaspi.kz’nin açıklaması, finansal ürünlerin Türkiye’deki tam yayılımının 2027 yılında tamamlanacağını söylemiyor. Şirket, Türkiye’de kredi, mevduat ve diğer fintech ürünlerinin 2027’den itibaren genişletilmesinin temel önceliklerinden biri olacağını belirtiyor.

Dolayısıyla Hepsi Bank, yalnızca adı değiştirilmiş bir banka yatırımı olarak değerlendirilmemeli. Kaspi.kz, Hepsiburada’nın müşteri trafiğini, pazar yeri satıcılarını, banka bilançosunu, kredi ürünlerini ve ödeme deneyimini aynı dijital ekosistemde birleştirmeye hazırlanıyor.

Freedom Holding, Türkiye’de banka ve yatırım platformunu aynı ekosistemde buluşturacak

Kazakistan merkezli Freedom Holding bünyesinde faaliyet gösteren Freedom Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Sermaye Piyasası Kurulundan geniş yetkili aracı kurum olarak faaliyet izni aldı.

SPK tarafından verilen izin; işlem aracılığı, portföy aracılığı, yatırım danışmanlığı ve sınırlı saklama hizmetlerini kapsıyor. Şirketin açıklamasına göre Freedom Yatırım, 1992’den bu yana Türkiye’de bu kapsamda faaliyet izni alan ilk yabancı sermayeli aracı kurum oldu.

Freedom Yatırım, Borsa İstanbul entegrasyonu ve TraderNet altyapısı üzerinden Türkiye’deki yatırımcıların uluslararası sermaye piyasalarına erişimini aşamalı olarak genişletmeyi planlıyor. Holdingin farklı ülkelerdeki 870 bini aşkın müşteri hesabından oluşan ağının da yabancı yatırımcıların Türkiye piyasalarına erişiminde kullanılması hedefleniyor.

Ancak gelişmenin asıl önemi, tek başına aracı kurum lisansından kaynaklanmıyor. Freedom Holding, Kazakistan’da bankacılık, yatırım, sigorta, ödeme ve günlük dijital hizmetleri aynı uygulamada birleştiren SuperApp modelini Türkiye pazarına uyarlamak istiyor.

Freedom Bank ile Freedom Yatırım’ın kurulacak ekosistemin merkezine yerleştirilmesi, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde iki farklı Kazakistan kökenli finansal ekosistem modeline ev sahipliği yapacağını gösteriyor.

Kaspi.kz, e-ticaret ve tüketici finansmanı üzerinden ilerlerken Freedom; yatırım hizmetleri, bankacılık ve sermaye piyasalarını birleştiren daha geniş bir finansal platform kurmaya hazırlanıyor.

Özbekistan taksitli ödeme pazarını Merkez Bankası gözetimine alıyor

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, 14 Ağustos 2026 tarihinde “Halka Sunulan Taksit Hizmetlerinin İyileştirilmesine Yönelik Tedbirler Hakkında” PP-294 sayılı kararı imzaladı.

Yeni düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bankalar ve mikrofinans kuruluşları dışında taksitli ödeme hizmeti sağlayan tüzel kişiler, düzenleme kapsamında “taksit hizmetleri operatörü” olarak tanımlanacak.

Bu şirketlerin hizmet sunabilmesi için Özbekistan Merkez Bankası tarafından tutulacak özel sicile dahil edilmesi gerekecek. Bankalar ve mikrofinans kuruluşları bildirim yöntemiyle, diğer şirketler ise kayıt sürecini tamamladıktan sonra sicile alınacak.

Düzenlemeyle birlikte operatörlerin tüketici kredisi vermesi, gerçek kişilerden mevduat veya başka adlar altında fon kabul etmesi ve taksit sözleşmelerinden doğan alacakları yetkisiz üçüncü taraflara devretmesi yasaklanacak.

Taksit alacakları yalnızca diğer taksit operatörlerine, bankalara veya mikrofinans kuruluşlarına devredilebilecek. Gayrimenkuller ile dolaşımı yasaklanmış veya sınırlandırılmış ürünler de taksitli satış hizmetlerine konu olamayacak.

Düzenlemenin uygulama ayrıntılarının, Merkez Bankası tarafından hazırlanacak ikincil düzenlemelerle netleşmesi bekleniyor.

Bu karar, Özbekistan’ın BNPL ve taksitli ödeme faaliyetlerini ayrı bir düzenleyici kategori altında ele alması açısından kritik öneme sahip.

Pazardaki rekabet bundan sonra yalnızca müşteri sayısı ve alışveriş hacmi üzerinden yürümeyecek. Merkez Bankası siciline uyum, tüketici verilerinin paylaşılması, borçluluk değerlendirmesi, alacakların devri ve operasyonel şeffaflık da rekabetin parçası olacak.

HUMO ve Halyk Bank sınır ötesi kart kullanımını genişletiyor

Özbekistan’ın ulusal ödeme sistemi HUMO, Halyk Bank ile yaptığı iş birliği kapsamında Kazakistan’daki kart kabul altyapısını genişletti.

HUMO kartları daha önce Halyk Bank’ın ödeme terminallerinde kullanılabiliyordu. Yeni aşamada kartlar, bankanın Kazakistan genelindeki ATM ağında da geçerli hale geldi.

Özbekistan’daki herhangi bir banka tarafından verilen HUMO kartıyla Kazakistan’da iş yerlerinde ödeme yapılabilecek, Halyk Bank ATM’lerinden nakit çekilebilecek ve kart bakiyesi sorgulanabilecek.

HUMO kartlarının kabul edildiği iş yerlerinin daha kolay bulunabilmesi amacıyla markalı yönlendirme materyalleri de kullanılmaya başlandı. İlk uygulamalar Türkistan bölgesi ile Çimkent ve Taraz şehirlerinde gerçekleştirildi. Kart ödemeleri ise Halyk Bank’ın ödeme ağına bağlı iş yerlerinde Kazakistan genelinde kullanılabiliyor.

Bu gelişme yalnızca Özbekistanlı kullanıcıların Kazakistan seyahatlerini kolaylaştıran bir kart anlaşması olarak görülmemeli.

Özbekistan’ın ulusal ödeme altyapısının Kazakistan’ın en büyük bankacılık ağlarından biriyle doğrudan çalışması, Türk dünyasında yerel ödeme sistemlerinin ülke sınırlarının ötesine taşınabileceğini gösteriyor.

HUMO–Halyk modeli farklı ülkelere ve bankalara genişletilebilirse, bölgesel ödeme sistemi birlikte çalışabilirliğinin uygulanabilir örneklerinden birine dönüşebilir.

Kırgızistan’ın kripto piyasasında hacim 2,2 trilyon somu aştı

Kırgızistan’da sanal varlık hizmet sağlayıcılarının toplam işlem hacmi, 2026 yılının ilk altı ayında 2 trilyon 244 milyar soma ulaştı. Aynı dönemde yaklaşık 3,87 milyon işlem gerçekleştirildi.

Hacmin 2 trilyon 209 milyar somluk bölümünü sanal varlık değişim operatörleri, 34,7 milyar somluk kısmını ise kripto borsaları oluşturdu. 2025’in aynı döneminde 820,7 milyar som olan piyasa hacmi, böylece bir yılda yaklaşık 2,7 katına çıktı.

Sektördeki büyümeye paralel olarak denetim şartları da sıkılaştırılıyor. 1 Temmuz 2026’dan itibaren ilgili sanal varlık hizmet sağlayıcıları için asgari sermaye şartı 300 milyon som olarak uygulanmaya başladı. Kaynak metindeki 300 milyon dolar ifadesinin aksine doğru tutar, yaklaşık 3,4 milyon dolara karşılık gelen 300 milyon Kırgızistan somu.

Sermaye yeterliliğini veya faaliyet yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlerin lisansları iptal edilebilecek.

Yüksek işlem hacmi Kırgızistan’ı bölgesel bir sanal varlık merkezi adayı haline getirirken, işlem kaynaklarının şeffaflığı, müşteri varlıklarının korunması ve kara para aklamayla mücadele alanlarında daha güçlü bir denetim ihtiyacını da beraberinde getiriyor.

Azerbaycan’ın Basel III düzenlemeleri bankaların sermaye yapısını güçlendirecek

Fitch Ratings, Azerbaycan’ın banka sermayesi düzenlemelerini Basel III standartlarına yaklaştırmasının bankaların zarar karşılama kapasitesini ve sektörün ekonomik dalgalanmalara karşı dayanıklılığını güçlendireceğini açıkladı.

Azerbaycan Merkez Bankasının Aralık 2025’te kabul ettiği değişikliklere Azerbaycan bankalarının, Basel III standartlarıyla uyumlu yeni sermaye ve sermaye yeterliliği düzenlemelerine 1 Ocak 2027’den itibaren tam uyum sağlaması zorunlu olacak.

Yeni çerçevede asgari sermaye oranları çekirdek ana sermaye için yüzde 4,5, Tier 1 sermaye için yüzde 6 ve toplam sermaye için yüzde 8 olarak uygulanacak.

Yüzde 2,5’lik sermaye koruma tamponu ve Mart 2025’ten bu yana yürürlükte bulunan yüzde 0,5’lik döngüsel tampon eklendiğinde efektif minimum oranlar çekirdek ana sermaye için yüzde 7,5’e, Tier 1 için yüzde 9’a ve toplam sermaye için yüzde 11’e ulaşacak.

Sistemik öneme sahip bankalara, finansal sistem içindeki ağırlıklarına göre yüzde 1 ile yüzde 4 arasında değişen ilave sermaye tamponları uygulanacak. Yeni düzenleme, belirli koşullarda sermayeye dönüştürülebilen veya değeri azaltılabilen ilave Tier 1 araçlarını da resmî çerçeveye dahil ediyor.

Daha güçlü sermaye kuralları Azerbaycan bankalarının dijitalleşme ve fintech yatırımlarını durdurmayacak. Ancak hızlı kredi büyümesinin, fintech iştiraklerinin, satın almaların ve temettü politikalarının daha disiplinli yönetilmesini gerektirecek.

Bir, m10 cüzdanına yapay zekâ destekli işlem asistanı ekledi

Azerbaycan merkezli Bir ekosistemi, m10 dijital cüzdan uygulamasında yapay zekâ destekli “Ey-ay” isimli sohbet asistanını kullanıma sundu.

Kullanıcılar, uygulama menüleri içinde hizmet aramak yerine Ey-ay ile yazışarak fatura ve mobil iletişim ödemelerini gerçekleştirebiliyor, bakiye yükleme seçeneklerine ulaşabiliyor ve m10 içindeki diğer hizmetleri bulabiliyor.

Bir, bu çözümü şirketin açıklamasına göre Azerbaycan’ın yapay zekâ destekli ilk elektronik cüzdan ödeme asistanı olarak tanımlıyor. Birbank, Birmarket, MilliÖn ve m10 markalarını bir araya getiren ekosistem, 5 milyondan fazla müşteriye hizmet veriyor.

Ey-ay’ı klasik müşteri hizmetleri chatbotlarından ayıran temel nokta yalnızca sorulara cevap vermemesi. Asistan, kullanıcıyı finansal işlemin gerçekleştirilmesine kadar götürüyor.

Bu model, yapay zekânın finansal uygulamalarda “bilgi veren yardımcı” rolünden “kullanıcının sohbet üzerinden ödeme ve hizmet akışlarına erişmesini sağlayan işlem arayüzü” rolüne geçişini gösteriyor.

Bununla birlikte gerçek başarı yalnızca kullanım kolaylığıyla ölçülmemeli. Yanlış komutların engellenmesi, kullanıcı onay mekanizmaları, kimlik doğrulama, işlem sorumluluğu ve yapay zekâ kararlarının denetlenebilirliği ürünün uzun vadeli güvenilirliğini belirleyecek.

Leobank’ın çocuk kartı 20 bin kullanıcıya ulaştı

Unibank’ın mobil bankacılık hizmeti Leobank tarafından 7–18 yaş arasındaki kullanıcılar için sunulan Leo Çocuk Kartı, 20 bin kullanıcıya ulaştı.

Kart, çocukların kendi harcamalarını yönetmesine imkân verirken ebeveynlerin limit belirlemesini, harcama kategorilerini sınırlandırmasını, nakit çekimlerini kontrol etmesini ve işlemleri gerçek zamanlı olarak takip etmesini sağlıyor.

Ürün, çocuk bankacılığının bölgede ayrı bir büyüme alanına dönüştüğünü gösteriyor. Bankalar ve fintech şirketleri çocuklara yalnızca ek kart sunmakla yetinmiyor; finansal okuryazarlık, ebeveyn kontrolü ve oyunlaştırılmış kullanıcı deneyimini aynı ürün içinde birleştiriyor.

BKM Express, bex adıyla yeni altyapıya geçiyor

Bankalararası Kart Merkezi, BKM Express’i yenilenen hizmet kapsamı ve kullanım koşullarıyla bex adı altında yeniden konumlandırıyor.

Mevcut BKM Express uygulaması ve hizmet sözleşmesi 14 Eylül 2026 tarihinde sona erecek. bex, 15 Eylül 2026 itibarıyla yeni altyapı ve güncellenmiş kullanıcı sözleşmesiyle hizmet vermeye başlayacak.

Mevcut kullanıcıların bex hizmetlerinden yararlanabilmesi için yeni sözleşmeyi onaylaması gerekecek. İş yerlerinin ödeme sayfalarındaki BKM Express butonlarını, logolarını ve yönlendirmelerini kaldırarak bex entegrasyonuna geçmesi gerekecek.

Bu nedenle dönüşüm yalnızca bir isim ve logo değişikliğinden ibaret değil. Yeni altyapı, yeni kullanıcı sözleşmesi ve iş yeri entegrasyonlarının birlikte yenilendiği operasyonel bir geçiş söz konusu.

bex’in pazardaki gerçek konumu ise kullanıma açılmasının ardından destekleyeceği bankalar, ödeme kuruluşları, kullanım senaryoları ve kullanıcı deneyimiyle netleşecek.

Citi Türkiye ve Moka United kurumsal ödeme altyapılarını birleştiriyor

Citi Türkiye, kurumsal müşterilerinin ödeme, tahsilat ve nakit akışı yönetimini kolaylaştırmak amacıyla Moka United ile iş birliği yaptı.

Ortaklık üç temel çözüm üzerine kuruldu.

Yeni Nesil POS, işletmelerin tek cihaz üzerinden farklı bankalara ait kartlardan ödeme kabul etmesini sağlayacak.

Akıllı Kasa, nakit tahsilatı yapan şirketlerin fiziksel parayı güvenli biçimde yatırmasına ve mutabakat süreçlerini otomatikleştirmesine imkân verecek.

Dijital Cüzdan ise kurumsal müşterilerin hızlı ve güvenli alternatif ödeme çözümlerine erişimini destekleyecek.

İş birliği, banka–fintech ortaklıklarının bireysel ödeme ürünlerinden kurumsal hazine ve nakit yönetimi alanına doğru genişlediğini gösteriyor.

Kurumsal müşteriye sunulan değer yalnızca yeni bir ödeme aracından oluşmuyor. POS işlemleri, fiziksel nakit, tahsilat, mutabakat ve dijital ödeme kanallarının aynı yapı üzerinden yönetilmesi, büyük şirketlerin operasyonel maliyetlerini azaltabilecek daha kapsamlı bir dönüşüm vadediyor.

Enpara, Batı Avrupa’nın en iyi neobank’i seçildi

Enpara Bank, Global Finance’ın 27 yıldır düzenlediği 2026 Dünyanın En İyi Dijital Bankaları Ödülleri kapsamında “Batı Avrupa’nın En İyi Neobank’i” seçildi.

Enpara aynı değerlendirmede Türkiye’nin en iyi neobank’i ödülünü de aldı. Fiziksel şube ağı yerine mobil ve internet kanalları üzerinden hizmet veren banka, 9 milyonu aşkın müşteriye ulaştı.

Enpara’nın QNB Türkiye bünyesinde başlayan yolculuğunun ardından bağımsız bir mevduat bankasına dönüşmesi ve Batı Avrupa ölçeğinde ödüllendirilmesi, Türkiye’deki şubesiz bankacılık modelinin uluslararası görünürlüğünün arttığını gösteriyor.

Ancak ödüllerin gerçek karşılığı; müşteri büyümesi, aktif kullanım, kredi kalitesi, kârlılık ve düşük operasyon maliyetinin birlikte sürdürülebilmesiyle ölçülmeli.

Astana Hub ve IT Park Uzbekistan, Orta Asya girişimlerini Dubai’ye taşıyor

Astana Hub, Tumar Innovation Hub ve IT Park Uzbekistan iş birliğiyle yürütülen Digital Startups Scale Up programının ikinci dönemi için başvurular açıldı.

Orta Asya ülkelerindeki teknoloji girişimlerine yönelik program, Ekim–Aralık 2026 döneminde Dubai’de gerçekleştirilecek. Başvurular 24 Ağustos 2026 tarihinde sona erecek.

Sekiz haftalık program boyunca katılımcı girişimler ürünlerini Birleşik Arap Emirlikleri ve MENA pazarına uyarlayacak, uluslararası mentorlar ve sektör uzmanlarıyla çalışacak, iş modellerini ölçeklendirmek için pratik destek alacak ve yatırımcılar, kurumsal müşteriler ile küresel girişim ekosisteminin diğer aktörleriyle bağlantı kuracak.

Dubai burada yalnızca programın gerçekleştirileceği şehir olarak konumlanmıyor. Körfez sermayesine, uluslararası şirketlere ve MENA pazarına erişim sağlayan bir büyüme merkezi olarak kullanılıyor.

Programın başarısı, eğitim ve mentorluk oturumlarının sayısıyla değil; kaç girişimin BAE’de müşteri, yatırım, dağıtım ortağı veya kalıcı operasyon elde edebileceğiyle ölçülmeli.

Özbekistan Fintech Derneği, Singapur merkezli GFI ile ortaklık kurdu

Özbekistan Fintech Derneği, Singapur merkezli Global Fintech Institute – GFI ile resmî ortaklık kurdu.

“Affiliated Fintech Association Partner” statüsü altında oluşturulan iş birliği, Özbekistan’daki fintech profesyonellerinin uluslararası sertifikasyon ve eğitim programlarına erişmesini sağlayacak.

Programlar arasında Chartered Fintech Professional – CFtP ve Chartered Fintech Associate – CFtA sertifikaları bulunuyor. GFI’nin eğitim standartları, dünya genelinde yüzü aşkın akademik ve sektörel ortağın katkısıyla geliştirildi. Ortaklık ayrıca ortak eğitim projelerini ve fintech girişimlerinin desteklenmesini de kapsıyor.

Bu gelişme kısa vadede yeni bir yatırım veya ürün lansmanı kadar görünür olmayabilir. Ancak Özbekistan’ın hızla büyüyen dijital finans sektörü için ihtiyaç duyduğu ürün yöneticisi, yazılım geliştirici, veri analisti, uyum uzmanı ve dijital bankacılık profesyoneli havuzunun oluşturulması açısından stratejik önem taşıyor.

Asıl belirleyici nokta, uluslararası sertifikaların yalnızca dernek üyelerine sunulması değil; üniversitelere, şirket içi eğitim merkezlerine ve yerel iş gücü politikalarına ne kadar hızlı entegre edilebileceği olacak.

Trendyol, Özbekistan'lı üreticilerin Türkiye pazarına açılmasını destekleyecek

Özbekistan’ın İstanbul Başkonsolosu Sherzod Abdunazarov, Trendyol temsilcileriyle Özbekistan'lı üreticilerin Türkiye pazarına erişimine yönelik bir görüşme gerçekleştirdi.

Toplantıda Özbekistanlı üreticilerin ürünlerini Trendyol’da listelemesi ve satması, ürünlerin platform gereksinimlerine uyarlanması ve Türkiye’de tanıtılması ele alındı.

Trendyol tarafı, ürünlerin platforma hazırlanması, listelenmesi ve pazarlanması konusunda pratik destek sağlamaya hazır olduğunu bildirdi.

Gelişme doğrudan bir fintech ürünü değil. Ancak sınır ötesi e-ticaretin büyümesi; satıcı ödemeleri, döviz işlemleri, tahsilat, ihracat finansmanı, lojistik sigortası ve alternatif kredi skorlama gibi finansal hizmetler için yeni kullanım alanları oluşturuyor.

Bu nedenle Özbekistan üreticilerinin Trendyol’a erişimi, yalnızca yeni bir satış kanalı değil, Türkiye ile Özbekistan arasındaki dijital ticaret ve ödeme akışlarının gelişmesi açısından da izlenmesi gereken bir adım.

IT Park Uzbekistan kurumsal fikir maratonu düzenledi

IT Park Uzbekistan, kurum içindeki sorunlara yeni çözümler geliştirmek ve ekipler arasında girişimci düşünme kültürünü güçlendirmek amacıyla kurumsal bir fikir maratonu düzenledi.

Yaklaşık 100 çalışan, 24 takım halinde programa katıldı. Ekipler birkaç gün boyunca girişimlerin gelişiminin hızlandırılması, yeni pazarlara erişimin desteklenmesi, destek mekanizmalarının iyileştirilmesi ve IT Park’ın iç süreçlerinin optimize edilmesi üzerine çalıştı.

Projeler Astana Hub, CS Angels Club, IT Park Ventures ve IT Park Uzbekistan yönetiminden temsilcilerin bulunduğu jüri tarafından değerlendirildi. Finalde her takıma projesini sunması için üç dakika, jüri sorularını yanıtlaması için beş dakika verildi.

Bu tür programların değeri yalnızca yeni fikirlerin üretilmesinde değil, kamu destekli teknoloji kurumlarının kendi iç süreçlerinde de startup yöntemlerini uygulamaya başlamasında yatıyor.

Bununla birlikte fikir maratonlarının etkisi, etkinlik sonunda seçilen projelerin ne kadarının gerçekten pilot uygulamaya ve kalıcı kurumsal dönüşüme dönüştürülebildiğiyle ölçülmeli.

OSON kurucusu Farkhod Makhmudov’a Şukhrat Madalyası verildi

Özbekistan fintech holdingi OSON’un kurucusu Farkhod Makhmudov, Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev tarafından Şukhrat Madalyası ile ödüllendirildi.

Ödül, Girişimciler Günü öncesinde ülkenin ekonomik gelişimine, ihracat kapasitesinin artırılmasına, yatırım çekilmesine ve yeni istihdam alanları oluşturulmasına katkıda bulunan iş insanlarına verildi.

OSON tarafı ödülü, Özbekistan’da dijital finansal hizmetler ve ödeme çözümleri geliştiren ekibin çalışmalarının bir sonucu olarak değerlendirdi.

Bu ödül, ödeme ve fintech şirketlerinin Özbekistan’ın ekonomik kalkınma politikası içindeki görünürlüğünün arttığını gösteriyor. Fintech kurucularının artık yalnızca teknoloji sektörünün aktörleri olarak değil, ihracat, yatırım ve istihdam politikalarının parçası olarak değerlendirilmeye başlanması dikkat çekiyor.

Haftanın FT Finansal Teknoloji okuması

Geçtiğimiz haftanın gelişmeleri beş temel yönelimi açık biçimde ortaya koydu.

1. Türkiye, Kazakistanlı finansal ekosistemlerin yeni büyüme pazarı haline geliyor

Kaspi.kz ve Freedom Holding’in Türkiye stratejileri birbirinden farklı kanallardan ilerliyor.

Kaspi.kz; Hepsiburada, Hepsi Bank, tüketici kredileri ve satıcı finansmanı üzerinden e-ticaret merkezli bir ekosistem kuruyor. Freedom ise aracı kurum, banka, yatırım platformu ve SuperApp modelini bir araya getirmeye hazırlanıyor.

Ortak nokta, iki grubun da Türkiye’ye tek bir uygulama veya sınırlı bir fintech ürünüyle girmemesi. Her iki yapı da lisanslı finansal kuruluşları, dağıtım kanallarını ve teknoloji platformlarını aynı çatı altında birleştiriyor.

Bu durum Türkiye’deki rekabeti yalnızca yerel bankalar ile fintech şirketleri arasında olmaktan çıkaracak. Bölgesel ölçekte büyümüş, teknoloji ve finansal lisansları birlikte yöneten ekosistemler de rekabetin parçası olacak.

2. Özbekistan hızlı büyüme döneminden kurallı büyüme dönemine geçiyor

Taksitli ödeme operatörlerinin Merkez Bankası siciline bağlanması, Özbekistan’ın BNPL pazarını yasaklamak veya yavaşlatmak istemediğini gösteriyor. Amaç, büyümeyi daha görünür, ölçülebilir ve denetlenebilir hale getirmek.

HUMO’nun Kazakistan’a açılması, Fintech Derneğinin Singapur merkezli GFI ile kurduğu eğitim ortaklığı ve IT Park’ın uluslararası hızlandırma programları ise düzenleme, altyapı, insan kaynağı ve dış pazara açılımın eş zamanlı yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

3. Kırgızistan kripto piyasasını büyütürken giriş eşiğini yükseltiyor

Kırgızistan’ın yalnızca altı ayda 2,2 trilyon somu aşan sanal varlık işlem hacmine ulaşması, ülkenin bölgesel kripto ekonomisindeki ağırlığını artırıyor.

Buna karşılık 300 milyon somluk asgari sermaye şartı, düzenleyicinin pazarı daha güçlü ve denetlenebilir şirketler etrafında toplamak istediğini gösteriyor.

Bu yaklaşım zayıf veya faaliyetsiz şirketleri piyasadan çıkarabilir. Ancak aynı zamanda yeni ve yerel girişimlerin pazara girişini zorlaştırarak sektörün birkaç büyük operatör etrafında yoğunlaşmasına da neden olabilir.

Kırgızistan açısından kritik mesele yalnızca işlem hacmini büyütmek değil; bu hacmin kaynağını, sınır ötesi para akışlarını, müşteri varlıklarını ve kara para aklamayla mücadele süreçlerini şeffaf biçimde yönetebilmek olacak.

4. Ulusal ödeme sistemleri ülke sınırlarının dışına çıkıyor

HUMO kartlarının Halyk Bank’ın ödeme terminali ve ATM ağında kullanılabilmesi, bölgesel birlikte çalışabilirlik açısından önemli bir örnek oluşturuyor.

Türk dünyasında sınır ötesi ödeme entegrasyonu uzun süre ağırlıklı olarak uluslararası kart şemaları ve para transferi şirketleri üzerinden ilerledi. Şimdi ulusal ödeme sistemleri de doğrudan birbirlerinin banka ve iş yeri ağlarına bağlanmaya başlıyor.

Bu eğilim devam ederse bir sonraki aşama yalnızca kart kabulü olmayacak. Anlık ödeme sistemlerinin, dijital kimlik altyapılarının, QR ödeme standartlarının ve elektronik cüzdanların birlikte çalışabilirliği gündeme gelecek.

5. Yapay zekâ finansal uygulamalarda işlem katmanına geçiyor

m10 içindeki AI asistanı, yapay zekânın finans sektöründeki kullanımında önemli bir yön değişikliğini gösteriyor.

İlk aşamada yapay zekâ; müşteri sorularını yanıtlamak, ürün önermek ve çağrı merkezi maliyetlerini azaltmak için kullanılıyordu. Yeni aşamada kullanıcı adına işlem akışı başlatan ve finansal hizmetlerin arayüzüne dönüşen modeller ortaya çıkıyor.

Bu dönüşüm önemli bir kolaylık sağlayabilir. Ancak finansal yapay zekâ yarışının kazananını yalnızca konuşma kalitesi belirlemeyecek. Güvenli onay mekanizmaları, işlem sorumluluğu, hata yönetimi, kişisel veri koruması ve denetlenebilirlik en az kullanıcı deneyimi kadar önemli olacak.

2027 bölgesel fintech ekosistemi için kritik eşik

Haftanın birbirinden bağımsız görünen üç önemli gelişmesi aynı tarihte birleşiyor.

Kaspi.kz, Türkiye’deki fintech ürünlerini 2027’den itibaren genişletmeyi planlıyor. Özbekistan’ın taksitli ödeme operatörlerine ilişkin yeni düzenlemesi 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Azerbaycan bankaları da aynı tarihten itibaren yeni Basel III sermaye kurallarına tam uyum sağlayacak.

Bu nedenle 2027, Türk dünyasının fintech ekosisteminde yalnızca yeni ürünlerin piyasaya çıktığı bir yıl olmayacak.

Bölgesel oyuncuların yeni ülkelere açıldığı, fintech şirketlerinin daha belirgin düzenleyici sınırlar içine girdiği, bankaların sermaye yapılarının güçlendirildiği, sanal varlık piyasalarında giriş koşullarının ağırlaştığı ve ulusal ödeme altyapılarının birbirine bağlanmaya başladığı yeni bir dönemin başlangıcı olacak.