Tamchy: Kırgızistan’ın özel finans ve yatırım bölgesi ne sunuyor?

Tamchy Özel Finansal Yatırım Bölgesi, Kırgızistan’ın Issık Göl bölgesinde özel hukuki rejim ve statüyle faaliyet gösteren bir yatırım alanı. İngilizce adıyla Tamchy Special Financial Investment Territory ve SFIT kısaltmasıyla tanıtılan bölge, 10 Temmuz 2025 tarihli 136 sayılı kanunla oluşturuldu. Yaklaşık 6 bin hektarlık proje; finans merkezi, teknoloji faaliyetleri, havalimanı yakınındaki lojistik alanları ve turizm yatırımlarını aynı bölgede bir araya getiriyor. Tamchy proje tanıtımı

Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un katılımıyla 3 Temmuz 2026’da resmen açılan Tamchy’de ilk yabancı yatırımcılara beş sertifika verildi. Bölge, hukuki kuruluşun ardından şirket kabulü ve altyapı geliştirme aşamasına geçti. 

Tamchy neyi amaçlıyor?

Tamchy’nin amacı, uluslararası sermayeye ve sınır ötesi ticarete yönelik bir faaliyet merkezi oluşturmak. Bölge yönetimi; öngörülebilir kurallar, uluslararası bağlantılar ve iş altyapısı aracılığıyla şirketlerin Orta Asya ve çevre pazarlardaki operasyonlarını desteklemeyi hedefliyor.

Kuruluş kanununa ilişkin açıklamada, Kırgızistan’ın yatırım ortamının geliştirilmesi ve uluslararası finans standartlarının yaygınlaştırılması da amaçlar arasında sıralanıyor. Üretim, ulaşım altyapısı, turizm ve sağlık-dinlenme tesislerine yerli ve yabancı yatırım çekilmesi projenin ekonomik kapsamını oluşturuyor. 

Hangi şirketler için tasarlandı?

Tamchy’nin hedeflediği faaliyetler arasında bankacılık, ödeme hizmetleri, yatırım hizmetleri, sermaye piyasaları, varlık yönetimi, sigortacılık ve İslami finans bulunuyor. Bu alanlarda çalışmak isteyen kuruluşların ilgili izin ve lisans koşullarını karşılaması gerekiyor. Finansal kuruluşlara yönelik çerçeve

Yatırım fonları, girişim sermayesi yapıları ve aile varlıklarını yöneten aile ofisleri için de kuruluş ve faaliyet olanakları sunuluyor. Bölge, bu yapılar açısından sermayenin yönetildiği ve yatırımların yapılandırıldığı bir merkez olmayı amaçlıyor. Fonlar ve aile ofisleri

Teknoloji şirketleri için yazılım geliştirme, fikrî mülkiyetin ticarileştirilmesi ve uluslararası müşterilere hizmet sunulması öne çıkıyor. Holdingler, dış ticaret ve lojistik şirketleri de bölgenin hedef kitlesinde yer alıyor. Faaliyet alanları

49 yıllık vergi muafiyeti neyi kapsıyor?

Tamchy’nin yayımladığı vergi açıklamasına göre bölge statüsüne sahip kişi ve kuruluşların Tamchy içindeki faaliyetleri için 49 yıllık vergi muafiyeti öngörülüyor. Süre, her şirketin kayıt tarihinde yeniden başlamıyor; kuruluş kanununun yürürlüğe girişinden hesaplanıyor. Kurum, muafiyetin bitiş tarihini 21 Temmuz 2074 olarak açıklıyor.

Kırgızistan’ın diğer bölgelerinde yürütülen faaliyetler ise genel vergi rejimine tabi. Tamchy’den ülkenin geri kalanına gönderilen mallar için de ilgili vergi hükümleri uygulanıyor. Bu nedenle muafiyetin değerlendirilmesinde şirketin statüsü, faaliyetin niteliği ve nerede yürütüldüğü belirleyici. Vergi muafiyetinin kapsamı

Bölge yönetimi ayrıca yüzde 100 yabancı mülkiyeti, serbest döviz çevrimi ve sermaye ile kârın yurt dışına transferine ilişkin olanakları yatırım modelinin unsurları arasında sıralıyor. Yatırımcıya sunulan olanaklar

Destekler işletmelerin hangi ihtiyaçlarını karşılıyor?

Tamchy’nin açıkladığı hizmetler; bankacılık ve kurumsal hizmetlere erişim, taşınmaz seçimi, ekiplerin bölgeye taşınması, mesleki eğitim ve uluslararası ticaret işlemlerine yönelik desteği kapsıyor. Vize ve ikamet süreçlerinde iş ortakları aracılığıyla yönlendirme de sunuluyor. İşletme hizmetleri, yerleşim desteği

İncelenen kurumsal sayfalarda, bütün yatırımcılara açık ve tutarı belirlenmiş genel bir nakit hibe programı açıklanmıyor. Sunulan desteklerin ağırlığını vergi avantajları, düzenleyici çerçeve, iş altyapısı ve şirketlerin faaliyetlerini kolaylaştıran hizmetler oluşturuyor.

Gümrük tarafında ise serbest gümrük bölgesi prosedürü öngörülüyor. Bölge katılımcılarının bu rejim kapsamında malları gümrük vergileri ve vergiler ödemeden getirip kullanabilmesi açıklanan avantajlar arasında. Tamchy, Avrasya Ekonomik Birliği’nin gümrük alanı içinde bulunduğundan sınırı aşan mal hareketleri ilgili mevzuata bağlı. Gümrük düzeni

Şirket kuruluşu ve lisans süreci nasıl işliyor?

Şirket kuruluşu için dijital platformda hesap açılması, şirket ve faaliyet bilgilerinin sunulması, belgelerin incelenmesi ve kayıt şartlarının tamamlanması gerekiyor. Açıklanan süreçte banka hesabı açılması ve ilgili ücretlerin ödenmesi de yer alıyor. Onaylanan başvurular için kayıt belgesi düzenleniyor; izne tabi faaliyetlerde ayrıca lisans başvurusu yapılıyor. Şirket kayıt süreci

Tamchy’nin dijital varlık işletmelerine yönelik açıklamasında şirket kuruluşu için 48 saat, eksiksiz lisans başvurularının işleme alınması için 30 iş günü belirtiliyor. Aynı kaynak, şirket kaydının lisans alınacağını garanti etmediğini açıkça ifade ediyor. Bu süreler kurumun açıkladığı süreç bilgileri olarak değerlendirilmeli. 

Fintech ve dijital varlık şirketleri için kapsam

Dijital varlık borsaları, saklama hizmetleri, aracılık, portföy yönetimi ve belirli danışmanlık faaliyetleri düzenleyici kurumun iznine tabi. Tamchy’nin açıklamasına göre saf yazılım ve blokzincir geliştirme gibi bazı iş modellerinde ise şirket kaydı yeterli olabiliyor.

Bu ayrım, bölgeyi değerlendiren fintech şirketleri açısından önemli: Teknoloji geliştirmek ile müşteriye düzenlemeye tabi finansal hizmet sunmak farklı izin süreçleri doğuruyor. Faaliyet kapsamı, başvurunun nasıl değerlendirileceğini belirliyor.

Bölge ayrıca yenilikçi modellerin 24 aya kadar kontrollü ortamda denenmesine olanak veren bir test lisansı tanıtıyor. Dijital varlık faaliyetlerinde müşteri tanıma, yaptırım taraması ve şüpheli işlem bildirimi gibi uyum yükümlülükleri de açıklanan çerçevenin parçası. Dijital varlık faaliyetleri ve uyum koşulları

Uyuşmazlıklar nasıl çözülecek?

Tamchy’nin Uluslararası Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, ticari ve özel hukuk uyuşmazlıkları için ayrı bir kurumsal yapı sunuyor. Merkez; ilk derece ve itiraz aşamalarını içeren uyuşmazlık komitesi ile tahkim ve alternatif çözüm mekanizmalarından oluşuyor.

Kurumun açıklamasına göre komite önündeki yargılama dili İngilizce. Ceza ve idari uyuşmazlıklar merkezin görev alanı dışında bulunuyor. Tarafların anlaşması hâlinde Tamchy’deki faaliyetlerle doğrudan bağlantısı bulunmayan ticari uyuşmazlıkların da merkeze taşınabilmesi öngörülüyor. Uluslararası Uyuşmazlık Çözüm Merkezi

Tamchy’nin yol haritasında hangi aşamalar var?

Kamuya açık belgeler ve tarihli duyurular, projenin gelişimini üç aşamada gösteriyor.

Hukuki kuruluş ve kurumsallaşma: 2025’te çıkarılan kuruluş kanununu; diğer mevzuattaki değişiklikler, bölge sınırlarının belirlenmesi, yönetim konseyinin çalışma usulleri ve gelişim gerekliliklerine ilişkin düzenlemeler tamamladı. Mayıs 2026’da yönetici şirketin faaliyete geçtiği ve gelişim planının onaylandığı duyuruldu. 

Şirket kabulü ve altyapının genişletilmesi: Temmuz 2026’daki açılışın ardından yayımlanan altyapı açıklamasına göre ilk şirketler 3.850 metrekarelik iş merkezini kullanıyor. Yönetim, 2026 sonuna kadar ikinci bir iş merkezi, iki ofis binası ve çalışanlar için iki konut binasını tamamlamayı planlıyor. Ayrıca 21 villalık konaklama projesinde temel çalışmalarının başladığı bildiriliyor. Bu yapılar için açıklanan takvim, tamamlanmış yatırım bilgisi olarak sunulmuyor. 

2035’e kadar ölçek büyütme: Tamchy yönetiminin uzun vadeli hedefleri arasında 3.900 yerleşik şirket, 10 bin yeni iş ve Kırgızistan ekonomisine toplam 20 milyar dolarlık katkı bulunuyor. Rakamlar, gerçekleşmiş yatırım ve istihdam verilerini değil, projenin gelecek hedeflerini ifade ediyor. 2035 hedefleri

Kaynak notu: Bu haber, Tamchy’nin kamuya açık kurumsal açıklamaları, belge kataloğu ve bağlantı verilen haber kaynakları temelinde hazırlanmıştır. Hizmet süreleri, teşvik açıklamaları ve gelecek hedefleri ilgili kurumlara atfedilmiştir.