Kazakistan startup ekosistemi 1.500 şirketi aştı: 2026 yatırım tahmini 460 milyon dolar

Kazakistan startup ekosisteminin büyüklüğünü, yatırım dinamiklerini, gelir üretme kapasitesini ve uluslararasılaşma performansını inceleyen Kazakhstan Startup Landscape 2026 araştırması, 3 Ekim’de Astana’da düzenlenen AI & Digital Bridge 2026 kapsamında açıklandı.

RISE Research & Advisory tarafından Astana Hub ve Sapa Group ile birlikte, Kazakistan Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma Bakanlığı’nın desteğiyle hazırlanan çalışma; 1.500’den fazla Kazakistanlı startup ve teknoloji şirketinden oluşan veri tabanının yanı sıra 2018’den itibaren kamuya açıklanan girişim yatırımlarını, startup anketini ve ölçeklenme aşamasındaki şirketlerin kurucularıyla gerçekleştirilen 30 derinlemesine görüşmeyi kapsıyor. 

Araştırma kapsamında gerçekleştirilen ankete 682 yanıt gelirken, doğrulama ve mükerrer kayıtların temizlenmesinin ardından 602 geçerli yanıt analize dahil edildi. Araştırmacılar, anket örnekleminin Kazakistan’daki tüm startup ekosisteminin nüfus sayımı niteliğinde olmadığını; genç şirketler ile ekosistem programlarına katılan girişimlerin örneklemde daha fazla temsil edildiğini özellikle belirtiyor. Press Release En

RISE veri tabanındaki şirket sayısı 1.500’ü aştı

Araştırmanın ortaya koyduğu en dikkat çekici göstergelerden biri ekosistemin ulaştığı ölçek.

RISE veri tabanında 2020’de yaklaşık 300 startup bulunurken, 2026 itibarıyla startup ve teknoloji şirketlerinin sayısı 1.500’ün üzerine çıktı. Bununla birlikte araştırma, yaklaşık beş katlık artışın tamamını yeni şirket kuruluşlarına bağlamıyor; veri tabanının yıllar içerisinde genişleyen kapsamının da artışta etkili olabileceğine dikkat çekiyor. Press Release En

Aktif girişimlerin yaklaşık yüzde 60’ının son dört yıl içerisinde kurulmuş olması ise Kazakistan startup ekosisteminin oldukça genç bir şirket tabanına sahip olduğunu gösteriyor. 

Araştırmanın sektör haritası da ekosistemin farklı teknoloji dikeylerine yayıldığını ortaya koyuyor. Fintech’in yanı sıra HealthTech/MedTech, EdTech, yapay zekâ modelleri ve altyapısı, kurumsal yazılım, mobilite ve lojistik, e-ticaret, AgriTech, Cybersecurity, Climate/EnergyTech, HRTech, BioTech ve SpaceTech gibi çok sayıda alanda aktif şirketler bulunuyor.

2026 için 460 milyon doların üzerinde yatırım tahmini

Ekosistemdeki büyümenin ikinci önemli göstergesi girişim sermayesi tarafında görülüyor.

RISE’ın paylaştığı yatırım grafiğine göre Kazakistan’daki girişim yatırımlarının hacmi 2018’de 12 milyon dolar seviyesindeyken, 2023’te 80 milyon dolara ulaştı. 2024’te 71 milyon dolar olarak gerçekleşen yatırım hacmi, 2025’te 209 milyon dolara yükseldi.

RISE’ın 2026 tam yıl tahmini ise yatırım hacminin 460 milyon doların üzerine çıkabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın veri tabanındaki 200’den fazla şirket bugüne kadar girişim yatırımı alırken, bunlardan 45’i 1 milyon doların üzerinde fon topladı. 

Yatırım hacmindeki son sıçramayı değerlendirirken Higgsfield AI etkisi ise ayrıca dikkat çekiyor.

Araştırmada Kazakistan’ın ilk AI unicorn’u olarak öne çıkan Higgsfield’ın Series A yatırımının toplam büyüklüğü Ocak 2026’da 130 milyon dolara ulaşırken, şirket Ağustos 2026’da 400 milyon dolarlık Series B yatırım turunu tamamladı. Bu turla birlikte Higgsfield’ın değerlemesi 5,4 milyar dolara ulaştı.

RISE’ın grafiğinde de 2026 için yaklaşık 460 milyon dolarlık toplam yatırım tahmini gösterilirken Higgsfield’ın 400 milyon dolarlık Series B turu ayrıca işaretleniyor. Bu görünüm, 2026’daki toplam yatırım hacmindeki yükselişte tek bir mega yatırım turunun önemli etkisine işaret ediyor.

Şirketlerin yüzde 82’si ürünlerinde yapay zekâ kullanıyor

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de yapay zekânın Kazakistan startup ekosistemindeki yaygınlığı.

Ankete katılan şirketlerin yüzde 82’si ürünlerinde yapay zekâ kullandığını belirtiyor. Şirketlerin yüzde 30’u yapay zekâyı ürününün temel bileşeni olarak tanımlarken, yüzde 52’si AI teknolojilerini ayrı bir özellik olarak kullanıyor.

Araştırma ise yapay zekâ kullanımının tek başına bir şirketi “AI startup” haline getirmediğinin altını çiziyor. 

İlk gelir hızlı geliyor, asıl sınav ölçeklenme

Araştırma yalnızca şirket ve yatırım sayısındaki büyümeye değil, startup’ların ekonomik performansına da odaklanıyor.

Gelir elde eden ve ilk gelir zamanını bildiren yaklaşık 380 şirketin yüzde 76’sı ilk gelirini ürününü piyasaya sürdükten sonraki bir yıl içerisinde, yaklaşık yüzde 52’si ise ilk altı ay içerisinde elde etti.

Ancak araştırmacılar, ilk satışın yapılmasının şirketin sürdürülebilir veya ölçeklenebilir bir iş modeline ulaştığı anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. 

Şirket büyüdükçe müşteri yapısı da değişiyor. Kurumsal müşterilerin toplam müşteri tabanındaki payı erken aşama şirketlerde yaklaşık yüzde 53 iken, ölçeklenme aşamasındaki şirketlerde yaklaşık yüzde 65’e çıkıyor. Aynı zamanda şirketlerin gelir modellerinde de değişim yaşanıyor; erken aşamada SaaS abonelik modeli daha yüksek paya sahipken, ölçeklenme sürecinde ürün, lisans ve uygulama hizmetlerinden elde edilen tek seferlik gelirlerin ağırlığı artıyor. 

Ölçeklenen şirketlerin yüzde 40’ı yurt dışında müşteriye sahip

Kazakistan startup ekosisteminin önündeki önemli sınavlardan biri ise uluslararasılaşma.

Araştırmaya göre ölçeklenme aşamasındaki şirketlerin yüzde 40’ının yurt dışında ödeme yapan müşterileri bulunuyor. Erken aşama şirketlerde aynı oran yüzde 16 seviyesinde.

Başka bir ifadeyle ölçeklenen şirketlerin uluslararası pazarlarda gerçek müşteriye ulaşma oranı, erken aşamadaki şirketlerin yaklaşık 2,5 katına çıkıyor. 

Şirketlerin ihtiyaçları da büyüme aşamasına göre değişiyor. Erken aşamadaki girişimlerin yüzde 47’si yatırımcıya erişimi öncelikli ihtiyaç olarak görürken, ölçeklenen şirketlerde kurumsal müşterilere erişim yüzde 39, uluslararası görünürlük ve PR ihtiyacı ise yaklaşık yüzde 30 seviyesinde bulunuyor. 

Kazakistan’ın teknoloji ihracatındaki büyüme de bu dönüşümün daha geniş çerçevesini ortaya koyuyor. Kazakistan Merkez Bankası verilerine dayandırılan araştırmaya göre ülkenin IT hizmetleri ihracatı 2020’de 35 milyon dolar seviyesindeyken 2025’te 1,1 milyar dolara yükseldi.

Araştırma burada önemli bir metodolojik ayrım yapıyor: 1,1 milyar dolarlık rakam yalnızca ürün geliştiren startup’ların ihracatını değil, diğer IT şirketlerinin hizmet ihracatını da kapsıyor. 

FT Analiz | Kazakistan için yeni eşik: Startup sayısından ölçeklenebilir şirketlere

Kazakhstan Startup Landscape 2026’nın ortaya koyduğu tablo, Kazakistan startup ekosisteminin artık yalnızca “kaç startup var?” sorusuyla değerlendirilmesinin yeterli olmadığını gösteriyor.

1.500’ü aşan şirket havuzu, genişleyen yatırım ağı ve yapay zekânın ürünlere hızla nüfuz etmesi ekosistemin tabanının büyüdüğüne işaret ediyor. Ancak bundan sonraki aşamada daha belirleyici göstergeler; sürdürülebilir gelir, kurumsal müşteri kazanımı, uluslararası satış ve sermayenin daha geniş bir şirket grubuna yayılması olacak.

Özellikle yatırım rakamlarının bu açıdan dikkatli okunması gerekiyor. RISE’ın grafiğinde 2026 için yaklaşık 460 milyon dolarlık yatırım tahmini verilirken, Higgsfield’ın 400 milyon dolarlık Series B turunun ayrıca gösterilmesi, toplam hacimde büyük ölçekli tekil işlemlerin yaratabileceği etkiyi açık biçimde ortaya koyuyor. Bu nedenle toplam yatırım hacmindeki yükseliş, tek başına ekosistemdeki bütün startup’ların finansmana erişiminin aynı ölçüde arttığı anlamına gelmiyor.

Araştırmanın daha önemli sinyallerinden biri şirketlerin ihtiyaçlarının büyüdükçe değişmesi. Erken aşamadaki girişimlerin yüzde 47’si yatırımcı erişimini öncelikli ihtiyaç olarak görürken, ölçeklenen şirketlerin gündemi giderek sermayeden müşteriye, satışa ve uluslararası pazarlara erişime kayıyor.

Bu değişim, Kazakistan ekosisteminin önündeki yeni eşiği de tarif ediyor.

Bundan sonraki mesele yalnızca daha fazla startup kurulması veya daha yüksek toplam yatırım rakamlarına ulaşılması değil; mevcut şirket havuzundan uluslararası pazarlarda düzenli gelir üreten, bölgesel ve küresel ölçekte büyüyebilen daha fazla teknoloji şirketinin çıkması.

Nitekim araştırmanın temel çerçevesi de bir sonraki aşamayı niceliksel büyümeden sürdürülebilir gelir ve uluslararası genişlemeye geçiş olarak tanımlıyor. Press Release En

Bu açıdan Kazakhstan Startup Landscape 2026, yalnızca Kazakistan’ın startup ekosisteminin ne kadar büyüdüğünü gösteren bir çalışma değil; büyümenin bundan sonra hangi göstergeler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin de önemli bir veri seti sunuyor.