Denetimin Geleceği İçin Küresel Çağrı: Cambridge, Düzenleyicileri Yapay Zekâ Ajanları Geliştirmeye Davet Ediyor
Finansal düzenleyiciler için yapay zekâ artık yalnızca denetlenen bir teknoloji değil, denetim kapasitesinin de parçası hâline geliyor. Cambridge merkezli C:>DIR Global'in başlattığı küresel hackathon, kamu otoritelerini yapay zekâ ajanları geliştirmeye çağırırken, "Know Your Agent" gibi yeni düzenleyici kavramları da gündeme taşıyor.
Finansal düzenleyiciler için yapay zekâ artık geleceğin teknolojisi değil, denetim kapasitesinin bir parçası hâline geliyor. Cambridge merkezli C:>DIR Global, kamu otoriteleri için ajanik yapay zekâ çözümleri geliştirmeye odaklanan küresel hackathonun başvurularını açtı. BIS Innovation Hub, GFIN ve DRCF desteğiyle düzenlenen program, merkez bankaları ve düzenleyici kurumları doğrudan sahaya davet ediyor.
Organizatörlerin bu alandaki ilk küresel hackathon olarak tanımladığı yarışma, 8 Temmuz-18 Eylül 2026 tarihleri arasında sanal ortamda yürütülecek; konsept notu son başvuru tarihi 31 Temmuz. Toplam ödül havuzu 100 bin dolar ve kamu kurumuna bağlı ekiplerin kazandığı ödüller doğrudan kuruma aktarılıyor. Hackathonu Cambridge merkezli Financial Innovation for Impact (Fii), C:>DIR küresel politika platformu kapsamında düzenliyor; ortaklar arasında Ethereum Foundation, Swift, Google ve Ant International, akademik tarafta ise Cambridge Judge Business School bünyesindeki Cambridge Centre for Alternative Finance ve Oxford Martin School yer alıyor.
Sorun Tanımı: Düzenleyiciler Sektörün Gerisinde
Yarışmanın çıkış noktası, Cambridge Centre for Alternative Finance'in 2026 tarihli küresel raporuna dayandırılan bir tespit: finansal kuruluşlar ve fintech'ler ajanik yapay zekâyı düzenleyicilerden çok daha hızlı benimsiyor ve bu benimseme açığı güven kırılganlıkları yaratıyor. Yapay zekâ ajanları artık kararları otomatikleştiriyor, karmaşık iş akışlarını yürütüyor, değer transfer ediyor ve tüketicilerle makine hızında etkileşiyor. Organizatörlere göre kamu otoritelerinin bu hıza ayak uydurabilmesi, ajanik yetenekleri kendi bünyelerinde geliştirmelerine bağlı.
Hackathon bu çerçevede altı problem alanı tanımlıyor. Ödeme gözetimi kulvarını Ant International, merkeziyetsiz piyasa altyapısı kulvarını Ethereum Foundation destekliyor.
Hackathonun odaklandığı altı alan Yüksek riskli yapay zekâ finansal tavsiyesi · Yapay zekâ destekli dolandırıcılık ve deepfake · Ajandan ajana ödemeler ve gözetimi · Know Your Agent (KY-A) ve dijital doğrulama · Zincir üstü ajanlar ve akıllı sözleşmeler · Piyasa manipülasyonu ve ajanik sürü davranışı
KYC'den KYA'ya
Altı kulvar arasında bir tanesi, başlı başına yeni bir sektörün habercisi niteliğinde: Know Your Agent. Bugün finansal sistemin kimlik omurgası "müşterini tanı" (KYC) ilkesi üzerine kurulu. Yapay zekâ ajanları müşteriler adına işlem yapmaya, ödeme başlatmaya ve sözleşme yürütmeye başladıkça, aynı soru bu kez ajanlar için soruluyor: karşımdaki yazılımın kim adına, hangi yetkiyle hareket ettiğini nasıl doğrularım? Hackathonun KY-A kulvarı, ajanların kimlik doğrulaması, dijital kamu altyapısı katmanlarının otonom istismara karşı korunması ve ajan yetkilendirme protokolleri için çözüm arıyor; Ant International destekli ödemeler kulvarı da açıkça "Know Your Agent protokolleri geliştirin" çağrısı yapıyor. KYC'nin bankacılıkta yarattığı uyum ekosisteminin bir benzerinin, önümüzdeki yıllarda ajan kimliği etrafında şekillenmesi güçlü bir olasılık.
İki Aşamalı Yarışma, Zorunlu Güvenlik Çerçevesi
Ön turda ekiplerden, seçtikleri problem alanına ilişkin şema içeren en fazla 1.500 kelimelik bir konsept notu isteniyor. Yaklaşık 30 ekibin seçileceği final turunda ekipler, 1-8 Eylül tarihlerinde NayaOne platformu üzerinde sentetik veri setleriyle çalışan prototipler geliştirecek. Her prototipin insan gözetimi, denetlenebilirlik ve izlenebilirlik, güvenlik ve yönetişim kontrolleri ile siber risk başlıklarında somut yaklaşımlar içermesi zorunlu tutuluyor.
Prototipler 15 Eylül'de 100'den fazla düzenleyicinin katılacağı sanal Demo Day'de canlı oylamaya sunulacak; öne çıkan çözümler, aralarında üst düzey küresel düzenleyici liderlerin bulunduğu C:>DIR Cambridge Regulator Fellows panelince değerlendirilecek. Kazananlar 18 Eylül'de Cambridge'de düzenlenecek C:>DIR Summit'te açıklanacak. İlk altı ekip 75 bin dolarlık ana ödülü paylaşacak; kazanan ekipler ayrıca Singapore FinTech Festival'e davet edilecek.
Katılım ücretsiz ve tek kişilik ekipler dâhil bireysel başvuruya açık. Merkez bankaları, finansal düzenleyiciler, veri koruma otoriteleri, maliye bakanlıkları ve finansal istihbarat birimlerinin yanı sıra araştırmacılar, regtech ve suptech girişimleri ile finansal kuruluşlar da yarışabiliyor. Final turuna kalamayan kamu otoriteleri, Demo Day'e gözlemci statüsüyle katılıp oylamada yer alabiliyor.
FT Finansal Teknoloji Perspektifi
Bu hackathon, geçen hafta ADGM FSRA'nın yıllık raporunda somutlaşan bir eğilimin küresel ölçekte kurumsallaştığını gösteriyor: denetim kapasitesi artık yapay zekâ kapasitesiyle ölçülüyor. FSRA lisans başvurularını yapay zekâ destekli araçlarla değerlendirmeye başlarken, Cambridge merkezli bu girişim aynı yeteneği tüm kamu otoriteleri için bir yarışma formatına dönüştürüyor. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan'daki düzenleyiciler için tablo net: katılım ücretsiz, ön tur yalnızca bir konsept notu gerektiriyor ve kamu kurumlarının kazandığı ödüller doğrudan kurumsal projelere aktarılıyor — giriş bariyeri, kazanılacak deneyime ve uluslararası düzenleyici ağlara erişime kıyasla son derece düşük. Bugüne kadar düzenleyiciler kuralları yazıyordu. Önümüzdeki dönemde bu kuralları uygulayan yapay zekâ ajanlarını da tasarlamak zorunda kalacaklar. Düzenleyici rekabet yeni bir aşamaya geçiyor.
Kaynak: C:>DIR Global (cdir.global), Cambridge Centre for Alternative Finance
Sesli Dinle
Editör Ekibi
FT Finansal Teknoloji editör ekibi, fintech ve dijital finans alanındaki gelişmeleri haber değeri ve editoryal perspektifle takip eder.