Azerbaycan’da Finans Sektörünün Gündemi: Risk Bazlı Denetim, Yapay Zekâ ve Uyum

Bakü'de 20 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen “Dayanıqlı Biznes: Korporativ İdarəetmə, Risk və Komplayens (GRC) Konfransı 2026” Azerbaycan Komplayens Assosiasiyası'nın (Uyum Derneği) ilk resmî etkinliği olarak kamu kurumları, finansal düzenleyiciler ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirdi.

Konferansta kurumsal yönetim, finansal suçlarla mücadele, yapay zekâ, veri güvenliği ve risk yönetimindeki yeni yaklaşımlar ele alındı.

Merkez Bankası kurumsal yönetim standartlarını güncelliyor

Azerbaycan Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Toğrul Aliyev, bankaların kurumsal yönetimine ilişkin 2024 yılında yayımlanan tavsiyelerin bir bölümünün düzenleyici çerçeveye dahil edilmesi üzerinde çalışıldığını açıkladı. Hazırlanan taslağın yakın dönemde bankacılık sektörüyle paylaşılması planlanıyor.

Finansal risklerin artık kredi ve likiditeyle sınırlı olmadığını belirten Əliyev, siber güvenlik, bilgi güvenliği ve çevresel faktörlerin de finansal istikrar açısından önem kazandığını vurguladı.

Merkez Bankası Genel Direktörü Fuad İsayev ise 2025 yılının sonlarından itibaren bankacılık sektöründe uygulanan Azerbaycan Risk Değerlendirme Sistemi'nin (ARAS) diğer finansal sektörlere de genişletilmesinin planlandığını bildirdi. İsayev, değerlendirmelerde finansal göstergelerin yanı sıra kurumsal yönetim ve iç kontrol sistemlerinin de dikkate alınacağını belirtti.

Fərid Hüseynov: “Riskler birbirleriyle bütünleşiyor ve dönüşüyor”

BİR Ekosistem CEO'su Fərid Hüseynov, şirketlerin karşılaştığı risklerin giderek daha karmaşık ve bağlantılı hâle geldiğine dikkat çekti.

Hüseynov, “Bugünün temel zorluğu yalnızca yeni risklerin ortaya çıkması değil. Riskler birbirleriyle bütünleşiyor, iç içe geçiyor ve dönüşüyor” değerlendirmesinde bulundu.

Siber saldırılar, uluslararası yaptırımlar, jeopolitik gelişmeler ve yapay zekânın risk yönetimi üzerindeki etkilerine değinen Hüseynov, sabit risk yönetimi modelleri yerine değişen koşullara uyum sağlayabilen sistemlerin önem kazandığını söyledi.

BİR Ekosistem'in Azerbaycan'da 5 milyondan fazla kişiye hizmet verdiğini belirten Hüseynov, proaktif risk yönetimi, gerçek zamanlı analiz ve güçlü kurumsal kültürün öncelikli alanlar olduğunu vurguladı.

Yapay zekâ, finansal risk analizlerini hızlandırıyor

Formica AI Kurucu ve Yönetici Ortağı Özgür Oktan, yapay zekâ ajanlarının finansal işlemlerin risk analizinde önemli zaman tasarrufu sağlayabileceğini ifade etti.

Oktan, manuel olarak 15–20 dakika sürebilen bir işlem incelemesinin yapay zekâ ajanlarıyla 5–10 saniyede ilk risk değerlendirmesine dönüştürülebileceğini belirtti. Teknolojinin amacının uzmanların yerine karar vermek değil, analiz süreçlerini hızlandırmak olduğunu vurguladı.

Azerbaycan Mali İzleme Servisi Başkan Yardımcısı Azər Abbasov, kurum bünyesinde yapay zekâ sistemlerinin test edildiğini açıkladı. Yerel sunucularda gerçekleştirilen analizlerin geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığını belirten Abbasov, bankacılık, vergi ve ticari sır niteliğindeki bilgilerin korunmasının öncelikli olduğunu söyledi.

Devlet Vergi Servisi Başkan Yardımcısı Samirə Musayeva ise vergi denetimlerinde envanter sonuçlarının otomatikleştirilmesiyle 7–9 haftalık zaman tasarrufu sağlandığını bildirdi. Musayeva, çevrim içi yazar kasa verilerinin yapay zekâyla analiz edilerek olası vergi risklerinin daha erken tespit edilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Uyum ve siber güvenlik kurumsal yönetimin merkezinde

Komplayens Assosiasiyası Yönetim Kurulu Başkanı Aytac Qasımova, uyum süreçlerinin artık yalnızca mevzuata bağlılıkla sınırlı olmadığını belirterek yapay zekâyla alınan kararlarda hukuki sorumluluğun kimde olacağı sorusuna dikkat çekti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Mevzuat ve Hukuk Politikası Dairesi Başkanı Gündüz Kərimov, güçlü uyum politikalarının şirketlerin rekabet gücünü, itibarını ve uzun vadeli değerini desteklediğini ifade etti.

Azercell Telekom Hukuk ve Veri Stratejisi Direktörü Şirin Əliyeva, dijital ekosistemlerin genişlemesinin siber güvenlik ve veri koruma sorumluluklarını artırdığını vurguladı.

AZCON Baş Hukuk Yöneticisi Toğrul Quluzadə de holdinge bağlı işletmelerde ortak uyum kültürü oluşturulmasına yönelik çalışmaları aktarırken, yapay zekânın güvenli kullanımına ilişkin hukuki düzenlemelerin önemine değindi.

Mali İzleme Servisi Başkan Yardımcısı Abbasov ayrıca uyum eksikliklerinin bankalar için yalnızca idari yaptırımlara değil, uluslararası muhabir bankacılık ilişkilerinde ilave incelemelere ve itibar risklerine de yol açabileceğine dikkat çekti.

Konferansın kapanışında Komplayens Assosiasiyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Almaz Musayeva, derneğin kamu ve özel sektör arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi, uyum profesyonellerinin yetkinliklerini geliştirmeyi ve etik iş yapış ilkelerini yaygınlaştırmayı hedeflediğini açıkladı.

FT Analiz | Azerbaycan’da finansal teknolojilerin büyümesi yeni bir uyum yaklaşımı gerektiriyor

Konferansta yapılan açıklamalar, Azerbaycan'da finansal sektörün düzenleyici gündeminin geleneksel bankacılık denetiminden teknoloji, veri güvenliği ve kurumsal risk yönetimini kapsayan daha geniş bir yapıya doğru ilerlediğini gösteriyor.

Özellikle Merkez Bankası'nın risk bazlı denetimi bankacılık dışındaki finansal sektörlere genişletme hazırlığı, ödeme kuruluşları ve diğer finansal teknoloji şirketleri açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Bu yaklaşımın nasıl uygulanacağı, finansal hizmet sağlayıcılarının iç kontrol, veri yönetimi ve uyum süreçlerini doğrudan etkileyebilir.

Konferansın dikkat çekici diğer boyutu, yapay zekânın uyum süreçlerinde teorik bir tartışmanın ötesine geçerek kamu kurumlarının test ve uygulama gündemine girmesi. Bununla birlikte veri güvenliği, algoritmik kararların açıklanabilirliği ve nihai sorumluluğun kimde olduğu soruları önemini koruyor.

FT Finansal Teknoloji açısından bu gelişmelerin daha geniş anlamı, Azerbaycan'ın bölgesel finansal entegrasyon hedefleriyle de ilişkili. Türkiye ve Türk dünyasındaki diğer ülkelerle sınır ötesi finansal hizmetlerin gelişmesi, yalnızca ödeme altyapılarının teknik bağlantısına değil; kurumlar arasında güvenin, uyum standartlarının ve risk yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesine de bağlı.

Bu nedenle Azerbaycan'da GRC alanındaki gelişmeler, yalnızca ulusal bir düzenleme gündemi olarak değil, bölgesel finansal birlikte çalışabilirliğin kurumsal temelleri açısından da değerlendirilmeli.